Κριτική βιβλίου: ‘Flood of Fire’ του Amitav Ghosh

Ένα λογοτεχνικό έργο επικών διαστάσεων, ο τελικός τόμος της τριλογίας του Amitav Ghosh Ibis ανακατευθύνει την προσοχή στη θέση του οπίου στο σχήμα της οικοδόμησης αυτοκρατορίας.

Amitav Ghosh, συγγραφέας της τριλογίας Ibis. Express Photo από τον Ravi Kanojia

Από: Amar Farooqui

Βιβλίο: Πλημμύρα της Φωτιάς
Συγγραφέας: Amitav Ghosh
Εκδότης: πιγκουίνος
Σελίδες: 616
Τιμή: 799 ρούβλια

μικρή μωβ μαργαρίτα σαν λουλούδια

Ο τελικός τόμος της μνημειώδους τριλογίας Ibis του Amitav Ghosh αναμενόταν με ανυπομονησία από τη δημοσίευση του River of Smoke το 2011. Όπως και ο άμεσος προκάτοχός του, τοποθετείται με φόντο τον Πρώτο Πόλεμο του Οπίου στην Κίνα (1839-42). Επικεντρώνεται στα γεγονότα του 1840–41, κατά τη διάρκεια των οποίων οι Βρετανοί μπόρεσαν να εδραιώσουν τον έλεγχο της κρίσιμης θαλάσσιας περιοχής που εκτείνεται από το Καντόν στο Χονγκ Κονγκ μετά την εκτέλεση βάναυσης αντίστασης των ενόπλων δυνάμεων του Τσινγκ. Το River of Smoke είχε αφηγηθεί την ιστορία του βασικού του χαρακτήρα, του εμπόρου οπίου της Βομβάης Seth Bahram Moddie, σε συνδυασμό με την αναμέτρηση του 1839 μεταξύ Κινέζων αξιωματούχων με επικεφαλής τον Lin Zexu και διεθνών διακινητών ναρκωτικών στην περιοχή του Καντόνου. Μετά τον διορισμό του ως Αυτοκρατορικού Επιτρόπου, ο Λιν Ζέξου είχε θεσπίσει σκληρά μέτρα για την καταστροφή του εμπορίου οπίου. Η επιμονή του να παραδοθεί στις κινεζικές αρχές το τεράστιο απόθεμα ινδικού οπίου που αποθηκεύτηκε σε πλοία αγκυροβολημένα κοντά στο Καντόν και η επακόλουθη καταστροφή αυτών των αποστολών συνολικού ύψους σχεδόν 20.000 κιβωτίων (ή 1.600.000 κιλών) ώθησε τελικά τη βρετανική κυβέρνηση να επέμβει στρατιωτικά προς το συμφέρον. του ελεύθερου εμπορίου, ώστε να διατηρηθεί το δικαίωμα στη διακίνηση ναρκωτικών. Οι τεράστιες απώλειες του Bahram Moddie λόγω της κατάσχεσης του φορτίου του είχαν οδηγήσει στην αυτοκτονία του. Το River of Smoke είχε τελειώσει με αυτό το περιστατικό.

Στο Flood of Fire, ο Ghosh επιστρέφει στο Καντόν για να περιγράψει με θορυβώδη λεπτομέρεια την τρομερή εκδίκηση που του επέβαλαν οι Βρετανοί. Το πρώτο μισό του μυθιστορήματος, ωστόσο, διαδραματίζεται κυρίως στην Καλκούτα και τη Βομβάη. Συναντάμε τον Kesri Singh, αδελφό του Deeti, του βασικού πρωταγωνιστή του Sea of ​​Poppies (το πρώτο βιβλίο της τριλογίας). Η Kesri αγνοεί τη μοίρα που είχε η άτυχη Deeti που αναγκάστηκε να φύγει από το σπίτι της στο Bihar και έγινε μέλος της οικογένειας Ibis που ταξίδευε στον Μαυρίκιο. Ο Kesri είναι ένας χαβιλντάρ, ή αξιωματικός του στρατού, στον Στρατό της Βεγγάλης, μοιράζεται στενό δεσμό με τον Βρετανό αξιωματικό του Captain Mee. Μέσω αυτής της σχέσης, ο Ghosh διερευνά τον εσωτερικό κόσμο του στρατού της εταιρείας East India: μονάδες σεπόι (sipahi) του σχεδόν αποκλειστικά ανώτερου στρατού της Βεγγάλης θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως khap panchayats με την άτυπη αρχή για να εκδιώξουν στρατιώτες των οποίων οι οικογένειες είχαν παραβιάσει τις διαταγές που σχετίζονται με το γάμο. Το Σε μια ανησυχητική σκηνή, ο Kesri κηρύσσεται απόβλητος ως τιμωρία για τις αμαρτίες της αδερφής του και δεν μπορεί να κάνει τίποτα ο Mee γι 'αυτό. Στην πραγματικότητα, η Εταιρεία δεν ήταν πρόθυμη να παρέμβει σε τέτοια θέματα και προώθησε ενεργά τις προκαταλήψεις της ανώτερης κάστας.

Στη συνέχεια, υπάρχει ο (μαύρος) Αμερικανός ναυπηγός και ναύτης Zachary Reid, ο οποίος είχε βοηθήσει μερικούς από τους υποστατικούς του Ibis, συμπεριλαμβανομένου του συντρόφου του Deeti, Kalua, να αποδράσουν από το πλοίο πριν φτάσει στις ακτές του Μαυρίκιου. Η δίκη του Ριντ στην Καλκούτα και η φριχτή μυστική του σχέση (μετά την αθώωσή του) με τη σύζυγο του ισχυρού Βρετανού εμπόρου οπίου Μπέντζαμιν Μπέρναμ ανοίγει το δρόμο, στο Flood of Fire, για την ανάδειξή του ως έμπορος οπίου. Το όπιο, κατανοούμε, μολύνει την ψυχή ανεπανόρθωτα. Μέχρι το τέλος αυτού του μυθιστορήματος, ο αξιαγάπητος Malum Zikri (Zachary) of Sea of ​​Poppies είναι ένα απεχθές αν και εξαιρετικά επιτυχημένο άτομο. Οι εκτενείς, ρητές, περιγραφές του φύλου είναι ελαφρώς ασυνήθιστες σε ένα βιβλίο Ghosh, ακόμα κι αν δεν είναι εντελώς άστοχες στην ιστορία.

Στη Βομβάη, η χήρα του Μπαχράμ, η Σάιριν, παλεύει να αντιμετωπίσει τα αναρίθμητα προβλήματα που δημιουργήθηκαν από το θάνατο του συζύγου της. Οι τεράστιες οικονομικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από την αποτυχημένη επιχείρηση οπίου του Μπαχράμ (το κεντρικό οικόπεδο του ποταμού καπνού) φροντίζονται εν μέρει από τα αδέλφια της Σάιριν που το χρησιμοποιούν ως μέσο για να μειώσουν την αδελφή τους στην πλήρη υποτέλεια. Η πραγματική συμφορά για αυτήν είναι η εκπληκτική ανακάλυψη ότι ο Μπαχράμ είχε μια γυναίκα στην Κίνα, την Τσι-Μέι (τώρα νεκρή), μέσω της οποίας απέκτησε έναν γιο, τον Αχ Φατ ψευδώνυμο Φρέντι, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στους αναγνώστες στο Sea of ​​Poppies, ως μυστηριώδης κρατούμενος επί του Ibis. Η αποκάλυψη για την Τσι-Μέι γίνεται από έναν στενό φίλο του Μπαχράμ, τον Αρμένιο Ζαντίγκ Μπέη, ο οποίος στη συνέχεια καταφέρνει να πείσει μια πολύ απρόθυμη Σειρίν να πραγματοποιήσει ένα ταξίδι στην Κίνα τόσο για να επισκεφτεί τον τάφο του νεκρού συζύγου της στο Χονγκ Κονγκ όσο και πιθανώς να συναντήσει τον Αχ Φατ. Το Ο γρήγορος μετασχηματισμός της Shireen είναι μια ασήμαντη μη πειστική-από την υιοθέτηση ρούχων ευρωπαϊκού στιλ έως την ευκολία με την οποία είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την αντίθεση στην αυξανόμενη εγγύτητά της με τον Zadig Bey. Από την άλλη πλευρά, μπορούμε να δούμε ότι το ταξίδι είναι εξαιρετικά απελευθερωτικό για αυτήν, θεωρώντας ότι ο γάμος της με τον Μπαχράμ δεν ήταν ιδιαίτερα ευχάριστος για το ζευγάρι.

Στο τελευταίο μισό του μυθιστορήματος, οι κύριοι και μικροί χαρακτήρες συγκλίνουν στο Καντόν -Μακάο -Χονγκ Κονγκ. Το μεγαλύτερο μέρος της δράσης λαμβάνει χώρα σε αυτές τις τοποθεσίες ή στα τρία πλοία που μετέφεραν αυτά τα στοιχεία από την Ινδία: Ibis, Anahita και Hind. Τα δύο πρώτα αγγεία είναι ήδη γνωστά σε εμάς από τα προηγούμενα μυθιστορήματα, ενώ το Hind είναι μια νέα προσθήκη. Ο Ghosh, ο ιστορικός, αναλαμβάνει τώρα πλήρως να εξιστορήσει τη βία που προκλήθηκε στον κινεζικό λαό κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επίθεσης του 1841. Όλη η αφήγηση, όπως ήταν αναμενόμενο, βασίζεται σε επίπονη έρευνα. Οι Βρετανοί κινητοποίησαν δύναμη σε μεγάλη κλίμακα, εξαπολύοντας τη δύναμη πυρός των εξελιγμένων πολεμικών πλοίων τους, εκ των οποίων το πιο τρομερό ήταν η σιδερένια φρεγάτα ατμοκίνητης ονομασίας ακατάλληλα (από την κινεζική άποψη) Nemesis.

Παρακολουθούμε το μεγαλύτερο μέρος της καμπάνιας μέσα από τα μάτια του Kesri Singh. Εν μέσω της αιματοχυσίας, ένας σαστισμένος Kesri σταματά να σκέφτεται, τόσος θάνατος. τόση καταστροφή - και αυτό επισκέφθηκε έναν λαό που ούτε είχε επιτεθεί ούτε έβλαψε τους άνδρες που είχαν τόσο πρόθεση να τους καταπιεί σε αυτήν την πλημμύρα της φωτιάς (σελ. 505). Το αποτέλεσμα της σύγκρουσης είναι, φυσικά, γνωστό: Δεν θα μπορούσαν πλέον οι τύραννοι να σφραγίσουν την ετικέτα του «λαθρέμπορου» στους έντιμους εμπόρους οπίου (σελ.283)! Το μυθιστόρημα σταματά λίγο πριν την τελική αντιπαράθεση του 1842 που έληξε με τη συνθήκη του Ναντζίνγκ που διευκόλυνε επίσημα την εισαγωγή οπίου στην Κίνα.

Όπως σε κάθε λογοτεχνικό έργο επικών διαστάσεων, υπάρχουν αρκετοί σχετικά μικροί χαρακτήρες και στο Flood of Fire, όλοι τους συναρπαστικοί με τον τρόπο τους. Υπάρχουν, για παράδειγμα, οι πεντάδες Dicky και Raju. Αποτελούν μέρος της ομάδας των αγοριών, μικρών παιδιών που προσλαμβάνονται κυρίως από Ευρασιάτες. Οι εμπειρίες των αγοριών δεν έχουν παρατηρηθεί σχεδόν καθόλου στην επικρατούσα ιστορική επιστήμη για τον στρατό της Εταιρείας.

Χωρίς όπιο, έχει ειπωθεί, μπορεί να μην υπήρχε καθόλου αυτοκρατορία. Παρ 'όλα αυτά, το μειωμένο ενδιαφέρον για την οικονομική ιστορία τα τελευταία χρόνια συνοδεύτηκε από ακαδημαϊκή αμνησία σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ του οπίου και της αποικιοκρατίας. Είναι αξιοσημείωτο ότι είναι ένας διαπρεπής συγγραφέας μυθοπλασίας που έχει στρέψει την προσοχή στη θέση του οπίου στο σχήμα της αυτοκρατορίας. Σε μια εποχή που μας λένε οι απολογητές ότι ο ιμπεριαλισμός ήταν μια καλοήθης ιστορική δύναμη,

ονόματα ξηρών καρπών με κέλυφος

Η τριλογία του Ghosh καταδεικνύει την απόλυτη ανοησία ενός τέτοιου επιχειρήματος. Μας υποχρεώνει επίσης να σκεφτούμε τη συνενοχή μερικών από τους υπηκόους της βρετανικής ινδικής αυτοκρατορίας στην αποικιακή υποταγή της Κίνας.

Ο Amar Farooqui είναι ο συγγραφέας του Opium City - The Making of Early Victorian Bombay