Yakub's Ramayana: Ένας μουσουλμάνος τεχνίτης και η απόδοση του κλασικού

Για αιώνες, οι μουσουλμανικές πατούες που διαδόθηκαν σε αρκετές περιοχές της Δυτικής Βεγγάλης επαναλάμβαναν το έπος μέσω τραγουδιών και κυλίνδρων.

Ο Γιακούμπ Τσιτρακάρ δείχνει έναν πίνακα με κύλιση που απεικονίζει περιστατικά από τη Ραμαγιάνα στο σπίτι του στη Νόγια στο Δυτικό Μιντναπόρ. (Πηγή: Express photo από τον Subham Dutta)

Ο Diwali σηματοδοτεί την επιστροφή του Ram στην Ayodhya, νικητής από τη μάχη με τον Ravan. Πριν από το φεστιβάλ φέτος, εξετάζουμε τις πολλές εκδοχές του έπους, που έχει διαμορφώσει τον πολιτισμό, τις τέχνες και την πολιτική μας. Είναι μια υπέροχη ποικιλία παράδοσης, από τον ορθολογισμό του Jain Ramayana μέχρι το χιούμορ της Mapilla Ramayanam. Είναι και πολιτικό ιδεώδες και βαθιά προσωπική εμπειρία. Είναι η μεγάλη ιστορία που περιέχει πληθώρα αφηγήσεων της Ινδίας.

Maybeσως πρόκειται για θεία παρέμβαση, ίσως για μια ευτυχισμένη σύμπτωση. Αλλά ο συμβολισμός της μικρής καλύβας του στο χωριό Noya της Δυτικής Βεγγάλης που περιβάλλεται από δέντρα Lokkhon δεν χάνεται στο Yakub Chitrakar. Οι ακανθώδεις καρποί του δέντρου, που πήραν το όνομά τους από τον επιμελή αδελφό του Ram, έχουν σπόρους που βγάζουν έναν σχεδόν νεοκόκκινο χυμό. Ο καρπός και το όνομά του έχουν την ίδια σημασία με τον Yakub, 59 ετών, ο οποίος ανήκει στην τεχνική κάστα που είναι γνωστή ως patuas (ζωγράφοι) ή chitrakars (δημιουργοί εικόνων). Οι πίνακές τους περιλαμβάνουν επεισόδια από τις εκδοχές της Βεγγάλης των ινδουιστικών επών Ramayana και Mahabharata. Δεν ξέρω πώς άρχισαν να μεγαλώνουν τα δέντρα εδώ. Τους έχω δει από μικρό παιδί. Όπως και ο πατέρας μου. χρησιμοποιούμε τον σπόρο για να κάνουμε βαφή για τη ζωγραφική, λέει ο Yakub.

Δείτε το βίντεο: Ο Yakub Chitrakar Sings A Section Of Ramayana

Για αιώνες, οι μουσουλμανικές πατούες αυτού του χωριού, περίπου 150 χιλιόμετρα από την Καλκούτα, και μερικές άλλες που απλώθηκαν σε αρκετές περιοχές της Δυτικής Βεγγάλης, όπως το Χούγκλι, η Μπανκούρα Μπιρμπούμ και η Πουρούλια, έχουν ξαναπεί την αγαπημένη ιστορία της Ινδίας μέσω τραγουδιών και κυλίνδρων. Όταν τραγουδάω και επισημαίνω πώς ο Ράβαν μετανοεί για τις πράξεις του καθώς ο Ραμ πρόκειται να τον σκοτώσει, δεν είμαι Ινδουιστής ή Μουσουλμάνος. Είμαι μόνο η ιστορία, λέει ο Yakub.

Οι πίνακες χαρακτηρίζονται από τη χρήση φωτεινών χρωμάτων και ιδιόμορφων αφηγηματικών στυλ. Παραδοσιακά, κάθε κύλινδρο έχει μήκος περίπου 30 πόδια, γεμάτο με περίπλοκα πάνελ που απεικονίζουν σκηνές όπως η απαγωγή της Σίτα ή ο θάνατος του Ραβάν. Οι πίνακες είναι μέρος της παράστασης και το chitrakar το ξεδιπλώνει με τη συνοδεία του τραγουδιού.

Το χωριό Noya, το οποίο επίσης κατοικείται από αγρότες και μικρούς εμπόρους, φαίνεται να είναι μια εικόνα από ένα ινδικό εγχειρίδιο τουρισμού. Οι πάπιες στριφογυρίζουν σε λίμνες, οι προσόψεις των καλύβων από λάσπη καλύπτονται με περίπλοκες τοιχογραφίες και γυναίκες και παιδιά κάθονται κάτω από ένα επιβλητικό δέντρο, ζωγραφίζοντας επίπεδες ανθρώπινες φιγούρες σε χαρτιά.

τι είδους φυτό είναι η φτέρη

Η Σούντα Τσιτρακάρ, 35 ετών, που ζωγραφίζει ειλητάρια από τα 12 της, τονίζει τη σημασία της πρακτικής. Όταν διδάσκουμε στα παιδιά μας πώς να φτιάχνουν ένα κύλινδρο, χρησιμοποιούμε χαρτί γραφήματος. Το χαρτί που χρησιμοποιείται για τους κυλίνδρους είναι χειροποίητο χαρτί και απορροφά το χρώμα πιο εύκολα. Στη συνέχεια πυκνώνει με στρώματα υφάσματος, λέει. Αν και παραδοσιακά οι chitrakars είναι άνδρες, σήμερα, οι γυναίκες chitrakars δεν είναι ασυνήθιστες.

Η ζωγραφική ενός κυλίνδρου είναι μια οικογενειακή υπόθεση. Όλοι συνεισφέρουν, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των παιδιών. Προηγουμένως, οι άνδρες θα ήταν οι μόνοι που θα τραγουδούσαν, αλλά σήμερα το κάνουν και μερικές γυναίκες. Είναι καλό για την επιχείρηση, λέει ο Anwar Chitrakar, 34 ετών, ο οποίος ζει λίγα σπίτια μακριά από το Yakub.

Ο Yakub Chitrakar ζωγραφίζει τον κύλινδρο μαζί με τα μέλη της οικογένειάς του στο σπίτι του στο Noya στο West Midnapore. (Πηγή: Express photo από τον Subham Dutta)

Ως κάποιος που μεγάλωνε στο χωριό, δεν ήταν περίεργο που ο Γιακούμπ επέλεξε αυτό το επάγγελμα. Εκπαιδεύτηκε από τον παππού του Banamali Chitrakar από όταν ήταν περίπου επτά ετών. Ο παππούς μου ήταν πολύ γνωστός chitrakar. Αρκετά μουσεία έχουν τη δουλειά του στη συλλογή τους. Με εκπαίδευσε όχι μόνο με το χρώμα και το πινέλο αλλά και ως τραγουδιστής, λέει ο Yakub.

Η γνώση του για τα Ramayana και άλλα ινδουιστικά έπη είναι οργανική, πιστεύει ο Yakub. Δεν είναι σαν να καθόμασταν και να λέγαμε την ιστορία με τη μία. Ο παππούς και ο πατέρας μου ζωγράφιζαν ένα τμήμα της Ramayana και τους ρωτούσα τι σήμαινε αυτό. τότε μου το εξηγούσαν, λέει ο Γιακούμπ.

νάνος που κλαίει ανθισμένη κερασιά προς πώληση

Θυμάται το πρώτο πάνελ που έφτιαξε. Ταν μια σκηνή που απεικόνιζε τον Lakshman να κόβει τη μύτη του Surpanakha. Ο παππούς μου μου έδωσε πολλά περιθώρια, αλλά ήταν αυστηρός για ένα πράγμα - μου είπε ότι ο Ravan έπρεπε να είναι μπλε και ο Ram έπρεπε να βαφτεί πράσινος. Αυτό είναι πολύ ξεχωριστό από την απεικόνιση της Ραμαγιάνα, λέει ο Γιακούμπ. Αρχικά, ένιωθε δέος για τον ήρωα του έπους, τον Ram, την maryada purushottam ή τον ιδανικό άνθρωπο, αλλά σταδιακά άρχισε να καταλαβαίνει τις πολυπλοκότητες στη συμπεριφορά του Ravan. Αισθάνομαι ότι ο Ράβαν ήταν ένας μεγάλος ήρωας που αμαυρώθηκε από ένα μοιραίο ελάττωμα, την αλαζονεία του. Για έναν παραμυθά, δημιουργεί έναν υπέροχο χαρακτήρα, λέει ο Yakub.

Με τα χρόνια, τα θέματα των κυλίνδρων του Yakub άλλαξαν. Την εποχή του πατέρα μου, πριν από περίπου 30 χρόνια, εστιάζαμε στη Ραμαγιάνα και τη Μαχαμπαράτα. Ένα άλλο δημοφιλές θέμα ήταν η ιστορία της θεάς φιδής Μπέγκαλ Μανάσα, λέει ο Γιακούμπ. Δεδομένου ότι οι chitrakars ταξίδευαν με τα ειλητάριά τους από χωριό σε χωριό, τραγουδώντας για ελεημοσύνη και φαγητό, προσάρμοσαν ανάλογα τα χαρτιά τους. Όταν επισκεφθήκαμε χωριά με κυριαρχία μουσουλμάνων, κουβαλούσαμε χαρτιά που αφηγούνται τις ζωές των ερωτών, λέει ο Γιακούμπ. Οι σύγχρονοι κύλινδροι ασχολούνται με πολλά θέματα, από την καταστροφή των δίδυμων πύργων στη Νέα Υόρκη μέχρι τη σημασία του οικογενειακού προγραμματισμού.

Καθώς τραγουδά ένα τμήμα της Ραμαγιάνα, ο Γιακούμπ αποκτά διαφορετική προσωπικότητα, η φωνή του είναι σχεδόν αρχέγονη, στερούμενη κάθε σοφιστείας. Προσπαθώ να αναπαράγω τη φωνή του παππού μου. Είναι σχεδόν σαν να τον μιμούμαι. Ομοίως, αν ακούσετε τον 17χρονο γιο μου να τραγουδά, θα ακούγεται το ίδιο. Έτσι τραγουδάμε εδώ και αιώνες, λέει ο Yakub. Ενώ τραγουδούσε για τους δίδυμους πύργους, ο τόνος του είναι πιο ατίθασος, σχεδόν παιχνιδιάρικος. Κάποιος πρέπει να καινοτομήσει για να επιβιώσει, λέει ο Yakub.

Όταν πρόκειται για τα προηγούμενα των μουσουλμάνων chitrakars, υπάρχουν διάφορες θεωρίες. Μεσαιωνικά κείμενα, όπως το Mangal Kavya, υποδηλώνουν ότι οι πατούες ήταν αρχικά μια ινδουιστική κάστα που εξισλαμίστηκε. Ο Γιακούμπ λέει ότι αυτό δεν συμβαίνει με την οικογένειά του. Οι πρόγονοί μου ήταν αρχικά μουσουλμάνοι και προέρχονταν από ένα χωριό κοντά στη Ντάκα. Θα μπορούσε να ήταν ένας λιμός στο χωριό πριν από περίπου 200 χρόνια που μας οδήγησε να εγκατασταθούμε εδώ, λέει ο Yakub. Αγκαλιάζει δύο πίστες, εφαρμόζοντας έθιμα από κάθε θρησκεία. Προσφέρουμε namaz τρεις φορές την ημέρα, αλλά ακολουθούμε επίσης πολλά παραδοσιακά ινδουιστικά έθιμα όταν πρόκειται για γάμους και άλλες σημαντικές τελετές, λέει.

Τι σημαίνει να είσαι ασκούμενος μουσουλμάνος που τραγουδάει για ινδουιστικούς θεούς και θεές στην Ινδία; Δεν αντιμετώπισε ποτέ καμία αντίδραση; Φυσικά και έχω. Αλλά το κάνουμε εδώ και γενιές. Άκουσα ότι όταν μετακομίσαμε σε αυτό το χωριό, οι πρεσβύτεροι ήταν ανθεκτικοί στην ιδέα των μουσουλμάνων να τραγουδούν για ινδουιστικούς θεούς. Αλλά το zamindar της περιοχής, που ήταν προστάτης της τέχνης, επέμεινε. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα, οι περισσότερες μουσουλμανικές οικογένειες αρνούνται να αφήσουν τους γιους ή τις κόρες τους να μάθουν την τέχνη μας, λέει ο Yakub.

Το άλλο πράγμα που θωρακίστηκε τα περισσότερα chitrakars ήταν η χρήση θρησκευτικά διφορούμενων ονομάτων. Ο παππούς μου χρησιμοποίησε το όνομα Banamali, το οποίο είναι ινδουιστικό όνομα. Δεν κρύβω όμως τη θρησκεία μου. Δεν είναι ντροπή να είσαι μουσουλμάνος, τότε γιατί να το κάνω; λέει ο Γιακούμπ.

Το 1991, όταν το Babri Masjid κατεδαφίστηκε στην Ayodhya, τα chitrakars της Noya προστατεύονταν από τους Ινδουιστές γείτονές τους. Ως κάποιος που βγάζει τα προς το ζην από τη ζωή του Λόρδου Ραμ, ένιωσα συντετριμμένος. Μπορεί κάλλιστα να ήταν η γενέτειρα του Ραμ, αλλά ήταν απαραίτητη η αιματοχυσία; Υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα για το έπος που έχουν διάφορες εκδοχές. Κάποιοι λένε ότι το βέλος του Ram σκότωσε τον Ravan, κάποιοι λένε ότι ήταν του Lakshman - αυτό είναι άυλο. Το ηθικό της ιστορίας είναι ότι το καλό θριάμβευσε πάνω στο κακό, λέει ο Γιακούμπ.

*Η ιστορία δημοσιεύτηκε αρχικά με τον τίτλο Yakub's Ramayana