Οι μεταφραστές είναι συνδημιουργοί ενός μυθιστορήματος; Ο συγγραφέας των Jasmine Days και ο μεταφραστής του ζυγίζουν

Το έτος 2018 αφορούσε σε μεγάλο βαθμό μεταφρασμένα έργα. Ξεκίνησε με την Πολωνή πεζογράφο Όλγα Τοκαρτσούκ να κερδίζει το διάσημο Διεθνές Βραβείο Man Booker για πτήσεις, σε μετάφραση της Τζένιφερ Κροφτ, στις 22 Μαΐου.

Οι Ημέρες Γιασεμιού του Μπενιαμίν έλαβαν το βραβείο JCB για τη λογοτεχνία φέτος. (Πηγή: Φωτογραφία αρχείου)

Η μετάφραση είναι μια ολισθηρή πράξη. Μια νέα φωνητική άκρη στο ιδιωτικό λογοτεχνικό σύμπαν που δημιουργήθηκε από έναν συγγραφέα, αφηγείται την ίδια ιστορία σε μια γλώσσα διαφορετική από αυτήν που γράφτηκε, ξεπερνά τα πολιτισμικά και γλωσσικά εμπόδια, ή τουλάχιστον προσπαθεί, και μετά βγαίνει χωρίς να κάνει θόρυβο Το Σε μετάφραση, το νέο μελάνι εξατμίζεται τη στιγμή που γράφεται, οι λέξεις που επιλέγονται από ένα ξένο λεξικό μοιάζουν τόσο πολύ με τις υπάρχουσες λέξεις που φαίνεται ότι γράφονταν πάντα σε αυτή τη γλώσσα.

Η μετάφραση είναι μια βαθιά δημιουργική πράξη, όπως η γραφή. Και όμως υπάρχει μια τεράστια διαφορά - οι μεταφραστές δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίσουν αυτή τη σιωπηλή έκταση της κενής σελίδας. Ο χάρτης είναι τραβηγμένος ... Νιώθω ότι οι λέξεις είναι δικές μου, αλλά οι ρυθμοί είναι δικοί της, μεταφράστρια Jessica Moore, η οποία ήταν μεγάλη λίστα για το Διεθνές Βραβείο Booker το 2016 για τη μετάφραση της Maylis de Kerangal's Mend the Living , γράφει στο περιοδικό τέχνης Καναδική Τέχνη σχετικά με την πράξη της μετάφρασης.

Το έτος 2018 ήταν σε μεγάλο βαθμό για αυτές τις νέες λέξεις που συνδυάζονται από έναν ήδη συνθετικό ρυθμό. Ξεκίνησε με την Πολωνή μυθιστοριογράφο Όλγα Τοκαρτσούκ να κερδίζει το διάσημο Διεθνές Βραβείο Man Booker Πτήσεις, μετάφραση Jennifer Croft, στις 22 Μαΐου.Jayant Kaikini’s Παρακαλώ χωρίς δώρα, μεταφράστηκε από την Κανάντα στα Αγγλικά από τον Tejaswini Niranjana, έχει καταγραφεί στη βραχεία λίστα για το βραβείο DSC και το μυθιστόρημα του Benyamin Ημέρες γιασεμιού - ένας πολιτικός μύθος που αφηγείται τη ζωή μιας νεαρής γυναίκας σε μια πόλη της οποίας η ζωή αλλάζει καθώς η ελπιδοφόρα υπόσχεση μιας επανάστασης ξινίζει - μεταφράστηκε από τα Μαλαγιαλάμ στα Αγγλικά από τον Shahnaz Habib , πήρε το βραβείο JCB για τη λογοτεχνία.

Σε συνομιλία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με indianexpress.com , τόσο ο Μπενιαμίν όσο και ο Χάμπιμπ, από την οπτική τους γωνία, ρίχνουν φως στη διαδικασία της μετάφρασης, στην ολίσθηση που συμβαίνει κατά την εκτέλεσή της και απάντησαν αν οι μεταφραστές μπορούν να θεωρηθούν συν-δημιουργοί ενός μυθιστορήματος.

Αποσπάσματα από τη συνέντευξη του Benyamin:

Ο θεωρητικός και μεταφραστής Gayatri Spivak είχε πει ότι η μετάφραση είναι και απαραίτητη και αδύνατη. Ως συγγραφέας που έχει διαβάσει το μεταφρασμένο έργο του, συμφωνείτε με τη δήλωση; Υπάρχει κάποια περίπτωση όπου νομίζατε ότι μια λέξη ή μια φράση δεν είχε μεταφραστεί καλά ή είχε χάσει την ουσία της στη διαδικασία;

μαύρο σκουλήκι με κίτρινη ρίγα

Θεωρητικά, μπορεί να είναι σωστό. Αλλά χωρίς μετάφραση πώς θα μπορούσαμε να διαβάσουμε όλα τα σημαντικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας; Είναι αλήθεια ότι μερικές φορές τίτλοι, φράσεις, ιδιωματισμοί και προφορικές λέξεις χάνουν την αρχική τους ομορφιά και το νόημα που περιέχουν. Για παράδειγμα ' Aadujeevitham »Έχει πολύ νόημα και όμορφο από το« Goat Days ». ' Manja Veyil Maranangal Μεταφράζεται ως Κίτρινα Φώτα του Θανάτου ». Τα φώτα δεν σημαίνουν ποτέ veyil. Το Veyil είναι πολύ πιο ποιητικό από το φως. Αλλά δεν υπάρχει επιλογή για τον μεταφραστή.

Για κάποιον που γράφει στα Μαλαγιαλάμ, πιστεύετε ότι η μετάφραση μπορεί να ξεπεράσει τα πολιτισμικά εμπόδια διατηρώντας τη γραμματική άθικτη;

Σε κάποιο βαθμό. Αυτό είναι το μόνο που μπορώ να πω τώρα. Λέξη προς λέξη η μετάφραση θα σκοτώσει το πρωτότυπο έργο. Για να επικοινωνήσει καλά, ένας μεταφραστής πρέπει να έχει κάποια ελευθερία να εξηγήσει ή να επεκτείνει το πρωτότυπο έργο. Ειδικά αν πρόκειται για περιφερειακό θέμα.

Ο Gabriel Garcia Marquez είχε πει περίφημα ότι η αγγλική μετάφραση του μυθιστορήματος του Gregory Rabassa, Εκατό χρόνια μοναξιάς το είχε κάνει ανώτερο. Έχετε νιώσει ποτέ το ίδιο για κάποιο από τα μεταφρασμένα έργα σας;

Έχει δίκιο. Ορισμένες μεταφράσεις γίνονται πολύ πιο όμορφες και κομψές από το πρωτότυπο έργο. Το ίδιο ένιωσα και εγώ με τις Jasmine Days. Ο Shahnaz Habib έκανε υπέροχη δουλειά.

Πιστεύετε ότι οι μεταφραστές είναι συνδημιουργοί ενός μυθιστορήματος;

ΧΩΡΙΣ ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ. Για αυτό, ο συγγραφέας πρέπει να δώσει αρκετή ελευθερία στον μεταφραστή. Αυτό που λέω, αν το πρωτότυπο έργο είναι νερό, η μετάφραση είναι μόνο ατμός. Και τα δύο σχετίζονται τόσο πολύ. Το θέμα είναι εκεί, η ιδέα είναι εκεί, η γλώσσα και το ύφος είναι εκεί αλλά ταυτόχρονα, είναι εντελώς διαφορετικό.

Η μετάφραση είναι μια βαθιά προσωπική πράξη. (Πηγή: Amazon.in)

Υπήρξε ποτέ περίπτωση που έχετε ενσωματώσει σχόλια από μεταφραστή; Υπάρχει κάτι που να θυμάστε ιδιαίτερα;

Πολλές περιοχές. Στις Ημέρες των Κατσίκων, μετά από πρόταση του μεταφραστή, το μυθιστόρημα τελικά χωρίστηκε σε τέσσερα μέρη. Το αρχικό έργο δεν είχε διαιρέσεις. Και στο Ημέρες γιασεμιού υπήρχε ιστορικό συνομιλιών Google Buzz και καθώς το Google Buzz δεν υπάρχει, το αλλάξαμε σε συνομιλίες στο Facebook. Υπήρξαν αρκετές τέτοιες διορθώσεις.

Πώς θα περιγράψετε μια σχέση συγγραφέα-μεταφραστή;

Δεν παρεμβαίνω ποτέ στη διαδικασία. Εάν ο μεταφραστής έχει οποιαδήποτε αμφιβολία, θα το καθαρίσω ή θα το εξηγήσω. Αλλά δεν θα δεχτώ καμία σημαντική αλλαγή που θα επηρεάσει την πλοκή. Μεταφραστής μου Μαράθι για Ημέρες Κατσίκας μου ζήτησε να αλλάξω τον τόπο καταγωγής του πρωταγωνιστή. Αλλά αρνήθηκα.

Αποσπάσματα από τη συνέντευξη του Habib:

Κατά τη μετάφραση Ημέρες γιασεμιού , υπήρξε κάποιο σημείο όταν συναντήσατε μια στροφή φράσης ή μια λέξη που δυσκολευτήκατε να μεταφράσετε στα αγγλικά;

Ναι φυσικά. Maybeσως σε κάθε σελίδα; Ημέρες γιασεμιού είναι η πρώτη μου μετάφραση ποτέ, οπότε ίσως αυτό συνέβη επειδή είχα σκεφτεί υπερβολικά. (Maybe ίσως επειδή είναι πολύ διασκεδαστικό να κάθεσαι και να σκέφτεσαι μια λέξη για ώρες!)

Κατά τη μετάφραση, νιώσατε ποτέ ότι η πράξη μπορεί να καταστήσει μια δεδομένη κατάσταση ή την πολυπλοκότητα του μυθιστορήματος αναγωγική; Δεδομένου ότι η ασάφεια είναι απαραίτητη για κάθε έργο, πώς το διατηρείτε ενώ αφηγείστε την ιστορία σε διαφορετική γλώσσα; Ακολουθείτε το παράδειγμα του συγγραφέα ή καταλήγετε στους δικούς σας κανόνες;

Από όσο μπορώ να δω, η μετάφραση διατηρεί την ασάφεια γιατί το μυθιστόρημα περνάει από ένα δεύτερο φίλτρο και μεταμορφώνεται διακριτικά στον εαυτό του. Το μυθιστόρημα μετατρέπεται σε άλλη γλώσσα για αναγνώστες που δεν καταλαβαίνουν τον πολιτισμό προέλευσης, οπότε υπάρχουν όλα αυτά τα αόρατα ερωτηματικά σπαρμένα σε όλο το μεταφρασμένο μυθιστόρημα.

Η ταύτιση με χαρακτήρες στο μυθιστόρημα, στην περίπτωση των Jasmine Days με την πρωταγωνίστρια Sameera Parvin, βοηθά κατά τη μετάφραση;

Ναι, αυτό σίγουρα λειτούργησε στις Ημέρες του Γιασεμιού, αν και φυσικά, είναι πάρα πολύ να περιμένουμε από κάθε μυθιστόρημα. Βρήκα τον χαρακτήρα της Σαμέρα εμπνευστικό και ενδιαφέρον. Είναι ανατρεπτική με τρόπους με τους οποίους ταυτίζομαι απόλυτα, και που σίγουρα με έκανε να θέλω να μεταφράσω το μυθιστόρημα, με έκανε να παθιάσω να βγάλω αυτήν την ιστορία για ένα ευρύτερο κοινό.

Πώς διατηρείτε ανέπαφες τις πολιτισμικές αποχρώσεις κατά τη μετάφραση; Πώς αντιμετωπίζετε μια τοπική λέξη ή μια φράση;

Λοιπόν, ξεκινώ αποδεχόμενος ότι μερικά από αυτά δεν θα συναντηθούν ποτέ και αυτό είναι εντάξει. Για παράδειγμα, υπάρχουν παροιμίες Μαλαγιαλάμ που θα χάσουν όλη τη γοητεία και τη ζωντάνια τους αν μεταφραστούν κυριολεκτικά στα Αγγλικά. Έτσι προσπαθείτε να βρείτε κάτι αντίστοιχο στα αγγλικά. Επίσης, υπάρχουν στιγμές που μπορείτε απλώς να διατηρήσετε τη λέξη Μαλαγιαλάμ άθικτη (σε αντίθεση με τη μετάφραση της κυριολεκτικά ή την εύρεση ισοδύναμου στα Αγγλικά) - αλλά αυτό δεν ήταν πραγματικά μια επιλογή στο Ημέρες γιασεμιού επειδή είναι μια φανταστική μετάφραση και τα Μαλαγιαλάμ δεν είναι η μητρική γλώσσα της Σαμέρα.

Η μεταφράστρια Jessica Moore σε ένα δοκίμιο για τη μετάφραση είχε γράψει, υπάρχει πολύ οικειότητα στη μετάφραση. Αφού, είστε ο δεύτερος αναγνώστης του μυθιστορήματος, μετά τον συγγραφέα, πόσο ασχολείστε με το έργο και αργότερα πώς αποδεσμεύεστε, αφού τελικά οι λέξεις δεν είναι τεχνικά δικές σας. Κατοικείτε στον κόσμο που δημιούργησε ο συγγραφέας ή απλά σταματάτε για λίγο;

Ναι, η μετάφραση είναι μια πολύ οικεία ενασχόληση με το έργο. Ξεκινά με μια αργή, σχολαστική ανάγνωση που ανοίγει τις έννοιες του κειμένου με τρόπους που δεν κάνει η συνηθισμένη ανάγνωση. Η πράξη της τοποθέτησης του κειμένου σε άλλη γλώσσα είναι επίσης μια μικρή πάλη μεταξύ γλώσσας και νοήματος και κάποια στιγμή αποδέχεσαι ένα ορισμένο επίπεδο ήττας. Οι λέξεις και οι φράσεις που δεν θα το κάνουν να μην είναι μελανιασμένο. το υποκείμενο που θα χάσει σε πολλούς αναγνώστες. Αυτή η ήττα είναι μια μελέτη οικειότητας. Δεν μπορείτε να απομακρυνθείτε από αυτό, δεν μπορείτε να τα παρατήσετε, πρέπει να συνεχίσετε να ασχολείστε ακόμη και όταν είστε απογοητευμένοι με τους περιορισμούς της γλώσσας, την αυθαιρεσία της γραμματικής.

Σίγουρα ένιωσα σαν να ταξίδεψα στην πόλη. Τώρα δεν ζω πια στην Πόλη αλλά το ψάχνω στις ειδήσεις, σε άλλα βιβλία, στους ανθρώπους της.

Μπορείτε να ρίξετε φως στη διαδικασία της μετάφρασης; Πώς διαμορφώνονται οι νέες λέξεις σε δύο πρόχειρα;

Προσπαθώ να βγάλω ένα πρώτο προσχέδιο το συντομότερο δυνατό, μόνο λέξη προς λέξη, χωρίς να σταματώ πολύ για να βελτιώσω τη γλώσσα. Καθώς εργάζομαι, επισημαίνω αποσπάσματα και λέξεις στις οποίες θέλω να επιστρέψω και όταν τελειώσω, επιστρέφω και τα τρίβω. Στη συνέχεια, ξαναδιαβάζω το προσχέδιο εντελώς και αναθεωρώ για να εξομαλύνω στοιχεία όπως ο τόνος, η αφηγηματική φωνή, ο ρυθμός, ο χαρακτήρας, ακολουθώντας συνεχώς το προβάδισμα του συγγραφέα.

Πιστεύετε ότι οι μεταφραστές είναι συνδημιουργοί ενός μυθιστορήματος; Με ποιον ρόλο προσδιορίζετε τον εαυτό σας ως προσεκτικό δεύτερο αναγνώστη ή ως δεύτερο συγγραφέα του έργου;

Αναρωτιέμαι αν αυτό εξαρτάται πολύ από τη συγκεκριμένη σχέση συγγραφέα-μεταφραστή και τη σχέση μεταφραστή-βιβλίου. Ο Μπενιαμίν είναι ένας τόσο παραγωγικός συγγραφέας που έχει μεταφραστεί στο παρελθόν, οπότε ήξερα ότι καταλαβαίνει και σέβεται τον ρόλο του μεταφραστή. Ταυτόχρονα, δεν θα έφτανα στο σημείο να πω ότι θεωρώ τον εαυτό μου ως τον δεύτερο συγγραφέα του Jasmine Days. Δεν δημιούργησα τη Σαμέρα και τον κόσμο της. Δεν έκανα τις επιλογές που έκανε ο Μπενιαμίν για τη ζωή της. Μέρος της απόλαυσης της μετάφρασης των Jasmine Days, για μένα, ήταν η ευχαρίστηση να βυθιστώ στο έργο κάποιου άλλου, στο να μην είμαι ο συγγραφέας. Σίγουρα, η μετάφραση υπερβαίνει την προσεκτική ανάγνωση, αλλά υποθέτω ότι είναι μια γραμμή στην άμμο κάπου μεταξύ ενός οικείου αναγνώστη και ενός δεύτερου συγγραφέα, και ανάλογα με το βιβλίο και τους ανθρώπους που εμπλέκονται, η γραμμή προχωράει προς τα πίσω και προς τα πίσω.

Από το 2015, το Βραβείο Μπούκερ άρχισε να αναγνωρίζει μεταφρασμένα έργα, έχει διευρύνει αυτό τον ορίζοντα για έναν μεταφραστή;

Σίγουρα έχει βάλει τη μετάφραση στα ραντάρ περισσότερων αναγνωστών, έτσι δεν είναι; Είμαι βέβαιος, αργά αλλά αναπόφευκτα, ότι θα διευρύνει τους ορίζοντες για τους μεταφραστές. Είμαι ενθουσιασμένος ως αναγνώστης μεταφράσεων. Αναρωτιέμαι επίσης εάν η Booker που κάνει αυτή την αναγνώριση είναι μέρος ενός μεγαλύτερου ζεϊτγκέιστ - η μετανάστευση αλλάζει τις τοπίες του κόσμου σε όλο τον κόσμο και κατά συνέπεια, υπάρχει τόσο αντίδραση σε αυτό όσο και περιέργεια για τις ζωές και τις ιστορίες που είναι αόρατες.

Είναι η μετάφραση εφικτό επάγγελμα στην Ινδία; Πιστεύετε ότι οι μεταφραστές παίρνουν τη δέουσα πίστωση;

Είναι εφικτό, όπως αξιόπιστα να ζήσετε; Ω Θεέ μου όχι. Maybeσως σε συνδυασμό με τα συνήθη κόλπα του επαγγέλματος: διδασκαλία και κριτική και διαβίωση από οικογένεια και φίλους. Όσον αφορά την πίστωση, όλο και περισσότερο ναι - αλλά θέλω επίσης να δώσω πίστωση στους συντάκτες μετάφρασης, πολλοί από τους οποίους υπερασπίζονταν τις μεταφράσεις με γενναιότητα στα ελάχιστα πεπεισμένα τμήματα μάρκετινγκ. Επίσης, εικονογράφοι! Χρειάζεται ένα χωριό ανθρώπων που αγαπούν τις ιστορίες για να δημιουργήσουν κάθε μεταφρασμένο έργο.